Παρασκευή, 15 Ιουλίου 2011

ΑΓΓΕΛΗΣ ΓΟΒΙΟΣ

0     ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΑΛΩΜΕΝΟΣ
  ΑΓΓΕΛΗΣ  ΓΟΒΙΟΣ  ή  ΓΟΒΓΙΝΑΣ

 ΚΕΙΜΕΝΟ : Β.Γ.Μ.
ΠΗΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ : ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ.

      Ο οπλαρχηγός της Ελληνικής επανάστασης και πρωτοπαλίκαρο  της Εύβοιας. Γεννήθηκε στη Λίμνη Ευβοίας το 1780. Γρήγορα έφυγε από το νησί και μπήκε στην ομάδα του σπουδαίου οπλαρχηγού Οδυσσέα  Ανδρούτσου.
     Η παράδοση αναφέρει ότι ο Αγγελής Γοβιός ήταν ο πρώτος που σηκώθηκε  με το μαντίλι στο χέρι  να σύρει  το χορό,  δηλώνοντας έτσι  συμπαράσταση στον φίλο του Οδυσσέα Ανδρούτσο και ταυτόχρονα την συμμετοχή του στη  μάχη  που θα δινόταν κοντά στο Χάνι της Γραβιάς (1821). Τους δύο άνδρες τους συνέδεε μεγάλη φιλία και αυτό το αποδεικνύει  το  εξής γεγονός. Σε μια δύσκολη στιγμή της ζωής του ο Οδυσσεάς Ανδρούτσος έστειλε την οικογένειά  του που υπεραγαπούσε, για προστασία, στην Καστέλα Ευβοίας όπου είχε  το αρχηγείο του και την οικογένειά του ο Αγγελής Γοβιός. Απόγονοί του υπάρχουν έως σήμερα στην ευρύτερη περιοχή
   Οι παραπάνω πληροφορίες έχουν διασωθεί από γενιά σε γενιά. Μας τις μετέφερε ο δάσκαλός μας που πλέον δεν ζει, Απόστολος Τσάμης. Χρέος μας να τις δώσουμε και εμείς με σεβασμό στις επόμενες γενιές.
  Ο Γεώργιος Ν. Δούδαλης μου είπε, όπως  το έχει ακούσει κι αυτός από τους παππούδες του, ότι το δεύτερο παλικάρι που σηκώθηκε να πιάσει το χέρι του Αγγελή στο χορό ήταν το πρωτοπαλίκαρο της Εύβοιας, ο Κότσος Δημητρίου. Ήταν επιστήθιος φίλος του Αγγελή, λεβέντης και πατριώτης που  δέχθηκε  να τον συνοδεύσει  και να πολεμήσει στο πλευρό του για την απελευθέρωση του Γένους μας.
    Το πρωτοπαλίκαρο της Εύβοιας  πρόσφερε θυσία στον Αγώνα για τη λευτεριά, την ίδια τη ζωή του. Πολέμησε με πάθος και πίστη να δει την Εύβοια και γενικά την Ελλάδα ελεύθερη από τον τουρκικό ζυγό. Στην θρυλική μάχη στη θέση Βρυσάκια (28-3-1822) κοντά στα Ψαχνά έχασε την ζωή του από βόλι εχθρικό. Έκλαψαν πικρά οι σύντροφοί του, η θάλασσα δίπλα φουρτούνιασε, ο ουρανός μαύρισε, τα πουλιά σταμάτησαν να κελαηδούν, τα λουλούδια και τα δέντρα λύγισαν, η  γη σπάραξε "πώς να δεχθεί στα σπλάχνα της  τέτοιο κορμί ανδρείο". Ο Αγγελής  πέρασε στην ιστορία με χρυσά γράμματα. Ο λαός τον ύμνησε και τον θρήνησε.
                                  Για σένα , μωρ Αγγελή, κλαίει το Γριπονήσει
                                  που χάθηκες κατακαμπής με όλο το γιουρούσι.
      Την ημέρα εκείνη μαζί με τον Αγγελή  έχασαν τη ζωή τους, ο αδερφός του Αναγνώστης Γοβιός, ο επιστήθιος φίλος του Κότσος Δημητρίου, και 15 παλικάρια .   Τους έθαψαν  Μεγάλη Τετάρτη 29 Μαρτίου 1822.
                                                         ΛΟΦΟΣ ΟΥΡΔΙ

 
-   ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΚΗΔΕΥΤΗΚΕ Ο ΑΓΓΕΛΗΣ ΓΟΒΙΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΗΡΩΕΣ

 ΟΣΟΝ ΑΝΑΦΟΡΑ  ΤΟΝ ΕΝΤΑΦΙΑΣΜΟ ΤΩΝ ΗΡΩΩΝ Η   ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΑΝΑΦΕΡΕΙ ΤΡΙΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ:i) ΣΤΟΥ "ΚΑΝΑΤΑ ΤΗΝ ΕΛΙΑ" ΠΡΟΣ ΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΕΥΒΟΙΑ, ii) ΣΤΟ ΟΥΡΔΗ ΚΑΙ iiii )ΣΤΟ ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΗΝ ΚΑΣΤΕΛΑ. ΣΥΜΦΩΝΑ ΠΑΝΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΣΤΟΥ 'ΚΑΝΑΤΑ ΤΗΝ ΕΛΙΑ" ΕΝΤΑΦΙΑΣΑΝ ΤΟΝ ΑΓΩΝΙΣΤΗ ΚΩΤΣΟ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΛΙΚΑΡΙΑ ΤΟΥ, ΣΤΟ ΟΥΡΔΙ ΤΑ ΠΑΛΛΙΚΑΡΙΑ ΤΟΥ ΑΓΓΕΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΤΟΥ ΑΓΓΙΑΝΗ, ΤΟΝ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟ ΑΓΓΕΛΗ ΓΟΒΙΟ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΦΤΑΣΕΙ ΕΚΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΥΛΟΥΡΙΑΔΑ ΒΑΡΙΑ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΞΕΨΥΧΗΣΕ ΣΕ ΛΙΓΕΣ ΩΡΕΣ.

  
          1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΨΑΧΝΩΝ ΤΑΞΗ ΤΟΥ1935 ΜΕ ΤΗ ΔΑΣΚΑΛΑ ΤΗ ΧΡΥΣΗ
(σπάνια φωτογραφία, όπου φαίνονται και  τα κοριτσάκια που απάγγειλαν το ποίημα για  τον Αγγελή και τον Κότσο.  )


                              1ο Δημοτικό Σχολείο Ψαχνών,  24 Μαρτίου 1938.

                         Δάσκαλοι: Παπαβασίλης, Φρέντζος, Χρυσή, Μαρία, Γεωργία.

    Τα παιδιά περιμένουν, ντυμένα  με τις παραδοσιακές στολές των γονιών τους και των πα ππούδων τους, να αρχίσει η γιορτή για τον  εορτασμό της 25ης Μαρτίου. Ο πρόεδρος του χωριού (Βασίλειος Μπαρσάκης), οι ιερείς και οι συγγενείς έφτασαν . Η γιορτή αρχίζει. Το πρώτο ποίημα αφιερωμένο στα πρωτοπαλίκαρα των ψαχνών, τον Αγγελή και τον Κότσο.
      Στην εξέδρα σηκώνονται οι  επιστήθιες φίλες και συμμαθήτριες της Πέμπτης τάξης, Αικατερίνη  Ν. Γατσή (μητέρα μου) και Μορφούλα Χειμώνα (θεία μου), κόρη παπαβασίλη. Η αυστηρή  δασκάλα τους ,η κα Χρυσή τους κάνει νόημα να ξεκινήσουν.

                  Μην είδατε στα δυο βουνά, τους δυο Καπεταναίους
                  Τον Κότσο και τον Αγγελή τα δυο αυτά  Λεοντάρια
                  Εχθές, προχθές τους είδαμε με λίγα παλικάρια,
                  Εις στην   Καστέλα ρίχτηκαν στον κάμπο σαν θηρία,
                  πολέμαγαν και με πεζούς και με καβαλαρία.
                  Βαστούν στη μέση το σπαθί στα χέρια το ντουφέκι
                  εξολοθρεύουν τους εχθρούς και ρίχνουν αστροπελέκι.

                  Τρις περδικούλες κάθονταν στα δυο βουνά στη ράχη
                  Η μια κοιτά τον Εύριπο, η άλλη το Βρυσάκι  
                  Η Τρίτη η μικρότερη μοιργιολογάει  και λέει
                  Μας πήραν τον Αγγελή και ο Κότσος κινδυνεύει.
                  Ως που να φτάσει στα Ψαχνά  ο Αγγελής, επέθανε στο Ρέμα
                  και δυστυχώς ο Κότσος εις του Πανού τη στέρνα.

ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΤΟΥ " ΠΑΝΟΥ Η ΣΤΕΡΝΑ"
                  
      Το χειροκρότημα ήταν δυνατό. Η συγκίνηση πολύ μεγάλη. Οι ήρωες είχαν τιμητική θέση στην ελληνική κοινωνία. Δεν τους έβλεπαν σαν απλούς ανθρώπους, αλλά σαν αγίους που θυσιάστηκαν για του Χριστού την πίστη την Αγία  και τα ελληνικά ιδεώδη. Θυσιάστηκαν, για να είμαστε ελεύθεροι εμείς οι νεοέλληνες, να ζούμε ανέμελα και να παίζουμε στον «τζόγο» τα ιδεώδη και την λαμπρή ιστορία μας.
Στην είσοδο των Ψαχνών ο ανδριάντας του θυμίζει σε όλους, τον ήρωα της Εύβοιας που έζησε και πέθανε για την ελευθερία της πατρίδος του.
Πλήρες ιστορικό προβολών σελίδων
7.777









Παρασκευή, 8 Ιουλίου 2011

ΒΟΥΝΑ ΤΗΣ ΕΥΒΟΙΑΣ - ΔΙΡΦΗ


                                                           1. Η ΔΙΡΦΗ (ΔΕΛΦΗ)


      Η Δίρφη είναι το ψηλότερο βουνό στο Δήμο Μεσσαπίων αλλά  και  το ψηλότερο της  Εύβοιας με ύψος 1.743μ. Πρόσφατα εντάχθηκε στο Ευρωπαικό Οικολογικό δίκτυο "Natura" και  το δάσος της είναι ένα από τα 19 δάση της χώρας που έχουν  χαρακτηριστεί αισθητικά. Έχει μια κορυφή με σχήμα που μοιάζει με κρατήρα ηφαιστείου. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους στην κορυφή αυτή , υπήρχε ιερό αφιερωμένο στη θεά  Ήρα  και σύμφωνα με την μυθολογία εκεί έγιναν οι γάμοι του Δία και της Ήρας.
      Οι πλαγιές του βουνού καλύπτονται με πλούσια βλάστηση. Τά δάση της είναι πλούσια σε πεύκα, έλατα, δρύες, καστανιές και πλατάνια. Επίσης  υπάρχουν σπάνια αγριοβότανα και αγριολούλουδα καθώς και μεγάλος αριθμός αρπακτικών και άλλων πουλιών. Υπάρχουν άφθονες πηγές  και φαράγγια. Από τη Δίρφη ξεκινούν τα δύο μεγαλύτερα ποτάμια της Εύβοιας ο Μεσσάπιος και ο Λήλας.
      Η οικολογική αξία του βουνού είναι μοναδική όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε όλη την Ευρώπη.        Η  παράδοση αναφέρει ότι η Δίρφη είναι ηφαίστειο, ίσως λόγω του κωνικού σχήματος που έχει και δεν  θα αργήσει να «ξυπνήσει». Ίδωμεν. 


χιονισμένη
ανατολή
ΦΩΤΟ Ν. ΚΑΛΠΑΚΙΔΟΥ

ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΨΑΧΝΩΝ

ΓΛΥΚΟ ΤΟΥ ΚΟΥΤΑΛΙΟΥ  ΚΥΔΩΝΙ
                                      ( ΜΑΣ ΤΗΝ ΕΔΩΣΕ Η ΓΙΑΓΙΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ)

ΥΛΙΚΑ: 1 κιλό κυδώνια
               1 κιλό ζάχαρη
               1 βανίλια
               λίγο λεμόνι
               3 γαρύφαλλα
               λίγα ξεφλουδισμένα αμύγδαλα α

                Πλένουμε, καθαρίζουμε και  κόβουμε τα  κυδώνια σε μικρά κομματάκια. Σε μια κατσαρόλα βάζουμε τα κυδώνια με 1 ποτήρι νερό και τα βράζουμε να πάρουν 2-3 βράσεις.  Τα σουρώνουμε και όπως είναι ζεστά αρχίζουμε να τα βάζουμε στην κατσαρόλα ως εξής: μια στρώση κυδώνια μια στρώση ζάχαρη έως να τελειώσουν τα υλικά. Βάζουμε την κατσαρόλα σε μεσαία φωτιά  εφόσον προσθέσουμε νερό και βανίλια. Βράζουμε τα υλικά μέχρι να δέσει το σιρόπι. Έπειτα κατεβάζουμε την κατσαρόλα από την φωτιά και προσθέτουμε μερικές σταγόνες λεμονιού. Αφήνουμε να κρυώσει και  τοποθετούμε  το γλυκό μας  και τα αμύγδαλα σε βάζα.      
          Με αυτό τον τρόπο έχουμε στο σπίτι μας σπιτικό και υγιεινό γλυκό.   Οι διατροφολόγοι το συστήνουν  ανεπιφύλακτα,  ιδιαίτερα όταν τα υλικά είναι από τον κήπο μας.


          
ΓΛΥΚΟ ΤΟΥ ΚΟΥΤΑΛΙΟΥ  ΚΑΡΟΤΟ ( ΠΟΝΤΙΑΚΟ )
                                     

ΥΛΙΚΑ: 1 κιλό καροτα
               1 κιλό ζάχαρη
               1 βανίλια
               λίγο λεμόνι
               3 γαρύφαλλα
               λίγα ξεφλουδισμένα αμύγδαλα α

                Πλένουμε, καθαρίζουμε και  κόβουμε τα  καρότα σε μικρά κομματάκια. Σε μια κατσαρόλα βάζουμε τα καρότα με 1 ποτήρι νερό και τα βράζουμε να πάρουν 2-3 βράσεις.  Τα σουρώνουμε και όπως είναι ζεστά αρχίζουμε να τα βάζουμε στην κατσαρόλα ως εξής: μια στρώση καρότα μια στρώση ζάχαρη έως να τελειώσουν τα υλικά. Βάζουμε την κατσαρόλα σε μεσαία φωτιά  εφόσον προσθέσουμε νερό (ανάλογα πόσο βρασμένα θέλουμε τα καρότα) και βανίλια. Βράζουμε τα υλικά μέχρι να δέσει το σιρόπι. Έπειτα κατεβάζουμε την κατσαρόλα από την φωτιά και προσθέτουμε μερικές σταγόνες λεμονιού ( για να μην πήξει το σιρόπι).  Αφήνουμε να κρυώσει και  τοποθετούμε  το γλυκό μας  και τα αμύγδαλα (προαιρετκά) σε βάζα.      

          Με αυτό τον τρόπο έχουμε στο σπίτι μας σπιτικό και υγιεινό γλυκό όλο το χρόνο και κυρίως τις μέρες των νηστειών.   Οι διατροφολόγοι το συστήνουν  ανεπιφύλακτα,  ιδιαίτερα όταν τα υλικά είναι βιολογικά ή από τον κήπο μας. Το καρότο αποτελεί πλούσια πηγή σε βιταμίνη Α, προστατεύει την όραση  και τα μαλλιά.